Corona update: 25% minder verkeer en 79% minder filedruk

Filezwaarte op Vlaamse snelwegen

De impact van de coronacrisis laat zich stevig voelen op de Vlaamse snelwegen. De overheidsmaatregelen tegen het COVID19-virus blijken telkens ook een significante impact te hebben op het verkeer. In het voorjaar van 2020 was er een historische terugval van het verkeer en de files, maar sinds de zomer leidt ook een tweede virusgolf tot minder verkeer. Nieuwe strengere maatregelen sinds maandag 9 oktober (met onder meer een algemene verplichting tot telewerk) leidden ertoe dat op de werkdagen van 19 oktober tot en met 23 oktober het verkeer voort daalde met 8,2%. Er reed die week maar liefst 25,4% minder autoverkeer dan vorig jaar in dezelfde week. Het vrachtverkeer zat met +0,7% iets boven het niveau van vorig jaar. Hoewel oktober jaarlijks een forse "filemaand" blijkt te zijn, ligt de filezwaarte op de Vlaamse snelwegen nu maar liefst 79% lager.  

Eerste filegolf: historische cijfers

Tijdens de eerste virusgolf was de impact op het verkeer het grootst. Het gebruik van de snelwegen op werkdagen in de maand april, uitgedrukt door de indicator ‘verkeersprestatie’ (het aantal kilometer afgelegd door alle voertuigen), is toen spectaculair gedaald met maar liefst 66% bij het autoverkeer en 25% bij het vrachtverkeer.

Ook de filecijfers kenden een historische terugval. De totale filezwaarte op het Vlaamse snelwegennet lag maar liefst 93% lager dan gebruikelijk. In de regio’s Brussel en Gent waren de structurele files volledig verdwenen. In Antwerpen lag de filezwaarte op werkdagen 90% lager. De files die er in die regio nog stonden, waren te wijten aan grenscontroles, hinder door werken voor de Oosterweelverbinding en verkeersongevallen.

Opnieuw meer verkeersdrukte bij start zomer

Vanaf mei 2020 werden de maatregelen tegen corona gefaseerd versoepeld of afgebouwd. Dat leidde tot een gestage terugkeer van het verkeer en de drukte op de snelwegen. Medio juli was het vrachtverkeer op werkdagen opnieuw aangegroeid tot zelfs een licht hoger niveau (+5%) in vergelijking met dezelfde periode in 2019. Het autoverkeer lag nog 4% onder het gebruikelijke niveau.

De toename van het verkeer werkte ook opnieuw files in de hand. Aan het begin van de zomervakantie lag de filezwaarte in Vlaanderen wel nog altijd 24% lager dan gebruikelijk. Het is een jaarlijks fenomeen dat tijdens de vakantiemaanden juli en augustus de verkeersdrukte en de structurele files afnemen. De files in die maanden zijn doorgaans het gevolg van hinder door wegwerkzaamheden en incidenten op de weg. Opmerkelijk: medio juli lag de filezwaarte op de Vlaamse snelwegen ruim boven het niveau van 2019 (+55%).

Weer terugval verkeer door tweede virusgolf

Na de tweede helft van juli stak een tweede coronagolf de kop op, wat zich vertaalde in dalende verkeerscijfers bij het autoverkeer op de Vlaamse snelwegen. Dat lag op werkdagen in de maand augustus 12,4% lager dan in de augustus 2019. De filezwaarte lag in diezelfde maand 54% onder het niveau van augustus 2019.

Naarmate de tweede coronagolf in kracht toenam, werd de impact op het verkeer ook groter. De algemene verplichting tot telewerk die de overheid oplegt sinds maandag 19 oktober heeft ertoe geleid dat op de werkdagen van 19 oktober tot en met 23 oktober het autoverkeer nog voort afnam met 8,2%. Daardoor lag het autoverkeer in die week 25,4% lager dan in dezelfde week vorig jaar. Het vrachtverkeer zat met +0,7% licht boven het niveau van vorig jaar. 

Hoewel oktober traditioneel een forse filemaand is (in 2019 de maand met de langste files), lag de filezwaarte op de Vlaamse snelwegen op de werkdagen van 19 oktober tot en met 23 oktober maar liefst 79% lager dan in dezelfde week in 2019. Op de snelwegen in de regio Brussel is dat zelfs 87% lager. In de regio Antwerpen 79% lager. In de regio Gent ligt de filezwaarte 21% lager. Dat de terugval in de Gentse regio minder groot is, heeft te maken met langdurige ingrijpende wegwerkzaamheden in die regio.

Download de actuele cijfers

Het Verkeerscentrum monitort het snelwegverkeer tijdens de coronacrisis in twee rapporten. U kunt hier de meest recente versies downloaden (publicatiedatum maandag 26 oktober):