Hakhoutbeheer in wegbermen voor veiligheid en biodiversiteit

Kraan aan het werk in de berm.

Tot midden maart voert het Agentschap Wegen en Verkeer op verscheidene plaatsen in de bermen van de Vlaamse wegen weer hakhoutbeheer uit voor meer verkeersveiligheid en meer biodiversiteit. Hakhoutbeheer is een eeuwenoude en alternatieve vorm van beheer van bomen en struiken. De bomen worden daarbij afgezaagd op een tiental centimeter boven de grond. In de volgende seizoenen schieten ze opnieuw uit. Hakhoutbeheer wordt tussen november en maart uitgevoerd omdat de bomen dan niet in het blad staan, de sapstroom langzamer verloopt (waardoor de bomen minder kwetsbaar zijn) en de vogels niet broeden.

Ecologisch bermbeheer

De werken kunnen op het eerste gezicht drastisch lijken, maar na enkele maanden komen alweer nieuwe scheuten uit de stompen tevoorschijn. Hakhoutbeheer zorgt zo voor een verjonging van de beplanting in de berm en een diverser ecosysteem. Dankzij hakhoutbeheer komt er immers opnieuw veel licht op de bodem. Daardoor kunnen voorjaarsbloeiers en andere planten beter groeien. De wegbermen vormen zo interessante verbindingsassen tussen verschillende natuur- en leefgebieden van fauna en flora. Dieren gebruiken ze om zich te verplaatsen en nieuwe gebieden te koloniseren.

Duurzame houtsoorten die gezond zijn en volwaardig als boom kunnen uitgroeien op een veilige afstand van de weg worden niet afgezaagd. Uitheemse soorten (vooral Amerikaanse vogelkers) zijn dominant en verdringen inheemse soorten en worden daarom zoveel als mogelijk definitief verwijderd.

Veiligheid is topprioriteit

Naast de verrijking van het ecosysteem zorgt hakhoutbeheer ook voor een grotere verkeersveiligheid. Oudere bomen met overhangende takken kunnen de zichtbaarheid op de weg beperken. Bovendien krijgen ze gemakkelijk dood hout in hun kruin, dat bij sterke wind op het wegdek kan belanden. Oude en verzwakte bomen kunnen omvallen of ontworteld raken bij felle windstoten. Ze kunnen dan op de weg terechtkomen en een gevaar vormen voor de weggebruikers. Hakhoutbeheer helpt dat alles te voorkomen.

Een groen scherm

Door het inkorten van de beplanting zijn de weg en het bijbehorende verkeer beter zichtbaar. Dat is tijdelijk, want het groen zal snel weer uitschieten in het voorjaar. Het snoeien van struiken en bomen in de bermen heeft geen invloed op het geluidsniveau in de omgeving. Beplanting houdt enkel geluid tegen als het gaat om een groep bomen of struiken van enkele honderden meters breed die een gesloten geheel vormt van bodem tot kruin.

Hakhoutbeheer in heel Vlaanderen

Op verscheidene plaatsen in Vlaanderen vindt hakhoutbeheer plaats. Het Agentschap Wegen en Verkeer verzamelt alle informatie op een handige overzichtskaart. Zo kunnen buurtbewoners en betrokken gemeentebesturen in één oogopslag zien waar er hakhoutwerk zal worden uitgevoerd. De kaart is te raadplegen via www.wegenenverkeer.be/hakhoutbeheer.

Afgehakt hout in de berm.